Infratuzilmani ko‘chirish deyarli har doim logistik vazifa deb hisoblanadi. Yuk tashuvchilar keladi, ehtiyotkorlik bilan olib boradi, ulaydi va tarqaladi. Amalda esa tashish ishning eng qisqa va eng bashorat qilinadigan qismi. Eng qiziqarlisi undan oldin va undan keyin sodir bo‘ladi.
Avgust oxirida bizda ikkita ko‘chish bir vaqtga to‘g‘ri keldi. Birinchisi — Oracle ma’lumotlar bazalari yuklamasiga ega dasturiy-apparat majmuasini bir server xonasidan boshqasiga ko‘chirish. Ikkinchisi — ofis ko‘chishi, unda ikki qavatdagi ikkita stoyka yangi maydonchada bitta shkafga birlashtirildi. Jihozlar sinfidagi farq ochiq-oydin. Ancha qiziqarlisi boshqa narsa: ko‘chirish strategiyalari tubdan boshqacha bo‘lib chiqdi, va gap byudjetda emas.
Vazifa qo‘yilishi
Ikki obyekt, bir hafta
Jihozlar turli sinfga mansub, lekin ikkala holatda ham strategiya bitta savol bilan belgilandi — bu yerda umuman nimani oldindan dublikat qilish mumkin.
Nima ko‘chirilganidan boshlaymiz — buni bilmay turib, keyingi qarorlar asossiz ko‘rinadi.
Birinchi obyekt. Oracle ma’lumotlar bazalari yuklamasiga ega dasturiy-apparat majmuasining ikkita shkafi, xuddi shu sinfdagi uchta alohida kichikroq o‘lchamli majmua va tarmoq yadrosi. Boshlang‘ich va maqsadli server xonalari ichki hudud bo‘ylab, bir-biridan taxminan 150 metr masofada, turli binolarda joylashgan. Yangi shkaflarni buyurtmachi taqdim etdi, dastlabkilari joyida qoldi — ya’ni jihozlar «stoyka bilan birga» ko‘chmadi, balki qayta yig‘ish uchun demontaj qilindi.
Ikkinchi obyekt. Ofis: yangi maydonchada bitta 42U shkafga birlashtirilishi kerak bo‘lgan ikkita stoyka. Ichida — bosh marshrutizator, uchta agregatsiya kommutatori, kirish kommutatorlari, 10G kommutator, oltita patch-panel, sakkizta Wi-Fi nuqtasi, nosozlikka chidamli juftlikdagi telefoniya platformasi va alohida ikkinchisi, hamda to‘rtta server: Proxmox’dagi ofis xizmatlariga ega uchta tugun va zaxira nusxalash serveri. Bundan tashqari — uzluksiz elektr ta’minoti manbalari va taqsimlash bloklari. Yakuniy tuzilmada 42 tadan taxminan 27 yunit band bo‘ldi.
Ikkala ko‘chishni ham bir necha kun farq bilan bitta jamoa amalga oshirdi, va bu foydali tajriba bo‘lib chiqdi. Bir xil muhandislar, bir xil rejalashtirish yondashuvi — natijada esa qarama-qarshi qarorlar. Demak, gap ijrochining afzalligida yoki byudjet hajmida emas, balki ko‘chish haqida hali gap ham bo‘lmagan paytda shakllangan sharoitlarda.
Asosiy farq — hajm yoki narx emas. Birinchi obyektda ikki majmua o‘rtasida replikatsiya allaqachon sozlangan edi. Ikkinchisida esa na ikkinchi maydoncha, na xizmatlar dublikati bor edi, ammo yangi maydonchani oldindan va to‘liq tayyorlash imkoniyati bor edi. Aynan shu narsa ikkala strategiyani belgiladi.
Ma’lumotlar bazalari majmuasi
Jihozni emas, rolni ko‘chiramiz
Birinchi bo‘lib shu paytda zaxira rolidagi majmua ko‘chadi. Foydalanuvchilar faqat rollar almashinuvini sezadi.
Birinchi obyektning ikki majmuasi o‘rtasida Oracle’ning standart Active/Standby rejimidagi replikatsiyasi ishlar edi. Reja aynan shu asosda tuzildi.
Avval ishlar paytida zaxira rolini bajarayotgan majmua ko‘chiriladi: uni to‘xtatish foydalanuvchilarga umuman ta’sir qilmaydi. Majmua demontaj qilinadi, tashiladi, yangi shkafda yig‘iladi, ishga tushiriladi, tekshiriladi, to‘plangan arxiv jurnallarini ushlab oladi va zaxira sifatida ishga qaytadi. Keyin — rollar almashinuvi. Sobiq zaxira asosiy bo‘ladi, sobiq asosiy esa zaxiraga aylanadi, va endi u xuddi shu sxema bo‘yicha yangi zalga ko‘chadi.
Vaqt bo‘yicha bu qanday ko‘rindi. Birinchi majmuani ko‘chirish 10 soat 55 daqiqa davom etdi va smenalarga bo‘linmasdan, bitta kirish bilan bajarildi. Rollar almashinuvi — 8 daqiqa. Ikkinchi majmua ertasi kuni ko‘chdi va allaqachon 9 soatga sig‘di: birinchi urinishning barcha nosozliklari bu paytga kelib ma’lum va hisobga olingan edi. Bu uch kun davomida ma’lumotlar bazasi birortasi to‘liq ishlamay qolmadi: foydalanuvchilar sezishi mumkin bo‘lgan yagona oyna — aynan o‘sha sakkiz daqiqa edi.
Kichikroq o‘lchamdagi majmualar boshqacha ko‘chirildi. Ularda replikatsiya yo‘q, lekin boshqa xususiyat bor: ularda test bazalari va ishlab chiqish muhitlari joylashgan. To‘liq to‘xtatish faqat dam olish kunlari mumkin — ish kunlarida dasturchilar normal ishlashi uchun. Shunday qilib oyna sanasi ish jadvali yoki brigada mavjudligi bilan emas, balki ishlab chiqish jamoasining kalendari bilan belgilandi. Oynaning o‘zi intizom bilan ishlandi: standart to‘xtatish, holatni qayd etish, ikki partiyada tashish, yig‘ish, teskari tartibda ishga tushirish va birma-bir tekshirish. Partiyalar tartibi yuklash qulayligiga emas, balki nima birinchi bo‘lib ishga tushishi kerakligiga qarab tanlandi.
Hammasi ham silliq o‘tmadi. Rollar almashinuvida bitta tugunda oqim ko‘tarilmadi — jurnal fayllarini qo‘lda yaratib, tugunni qayta ishga tushirishga to‘g‘ri keldi. Bundan tashqari, ishlar davomida dastlabki ma’lumotlarda bo‘lmagan talab paydo bo‘ldi: toza server xonasiga olib kirishdan oldin jihozni tozalash va puflab tozalash.
Odamlar haqida. Texnika bilan bir qatorda rejalashtirilishi kerak bo‘lgan alohida resurs — aynan shunday majmualar bo‘yicha real tajribaga ega muhandislar. Ko‘chirishda ikkita masofaviy Oracle muhandisi ishladi: barcha bosqichlarda maslahat va masofaviy qo‘llab-quvvatlash. Muhimi, xuddi shu avgust boshida ular boshqa buyurtmachida xuddi shunday ko‘chirishni allaqachon amalga oshirgan edi, u yerda bir vaqtning o‘zida uchta majmua ko‘chgan edi. Yangi tajriba har qanday yo‘riqnomadan qimmatroq turadi: uch hafta oldin shu protsedurani bosib o‘tgan odam u odatda qayerda qoqilishini biladi va texnologik oynani buni aniqlashga sarflamaydi.
Tayyorgarlik va muddatlar
Kritik yo‘l yuk tashishda emas ekan
Yetishmayotganni sotib olish va maydonchaga kirish rejimi ishlarning o‘zidan ikki tartibga uzunroq.
Endi muddatlarni aslida nima yeb qo‘yganini gaplashamiz. Amalga oshgan xavflarning birortasi ham tashish bilan bog‘liq emas edi.
Maqsadli zal. Na buyurtmachi, na biz dastlab yangi server xonasidagi rozetkalar, krosslar, portlar va uzunliklar haqida bilmasdik. Rejaga alohida tekshiruv bosqichini qo‘shishga, uning natijalari asosida esa yetishmayotgan kabellar, transiverlar, adapterlar va rozetkalarni sotib olishga to‘g‘ri keldi. Bu yerda omad kulib boqdi: hammasi topildi va besh kun ichida sotib olindi. Ammo bu norma emas, omad — kerakli turdagi transiver yoki adapter bir oy yo‘lda bo‘lishi mumkin, va aynan shu narsa ko‘chish sanasini belgilaydi.
Dastlabki ma’lumotlarning to‘liqligi. Ish rejasi to‘rt marta qayta hisoblandi, va gap arifmetikada emas. Har bir yangi versiya nimadir yangi ma’lum bo‘lgandan keyin paydo bo‘lardi: maqsadli zalning tarkibi, tashish partiyalari tartibi, aynan kim maydonchaga kiritilishi, ishlar qaysi rejimda olib borilishi. Har qanday ko‘chish rejasining birinchi versiyasi dastlabki ma’lumotlar naqadar to‘liq bo‘lmasa, shunchalik optimistik bo‘ladi, shuning uchun undagi muddatlarni majburiyat emas, qoralama deb hisoblash kerak.
Odamlarga ruxsat. Deyarli hamma qoqiladigan alohida band. Rejada yuk tashish brigadasining roli «ijrochi yoki jalb etilgan pudratchi» deb yozilgan edi. Rejimli obyektga tashqi yuk tashuvchilar kiritilmaydi — demak og‘ir narsalarni keyin majmuani yig‘adigan o‘sha muhandislarning o‘zi ko‘taradi, va buni ham jadvalga, ham brigada tarkibiga kiritish kerak.
Bazaviy holat va belgilash
Otvyortkani qo‘lga olishdan oldin nimani qayd etish kerak
Holat hisoboti ikkala tomonni ham himoya qiladi, o‘z belgilashi esa yig‘ish paytida ishonish mumkin bo‘lgan yagona narsa.
Ishlar boshlanishidan oldin biz ikkala majmua bo‘yicha ham to‘liq diagnostik hisobotlarni oldik. Bu darhol ikkita narsani berdi.
Birinchisi — bizdan oldin mavjud bo‘lgan kamchiliklar ro‘yxati. Qayta yuklashsiz o‘rnatiladigan yadro patchlari o‘rnatilmagan, saqlash yacheykalaridagi energiyaga bog‘liq bo‘lmagan xotira noto‘g‘ri sozlangan, kontrollerlardan birida kesh kondensatori ishdan chiqqan, patchlar bazaning o‘zida ro‘yxatga olinmagan, flashback o‘chirilgan, serverlardan birida tizim tom hajmlari guruhida joy deyarli tugagan. Umumiy holat bahosi — 100 balldan 92–93, bu shu yoshdagi majmua uchun yomon emas. Ammo har bir klasterda uchtadan kritik izoh bor edi.
Ikkinchisi — «sizning ko‘chishingizdan keyin bizda ishlamay qoldi» degan suhbatdan himoya. Agar u ko‘chishdan oldin ham ishlamagan bo‘lsa, bu sanasi bilan hisobotda ko‘rinadi. Shu bilan birga buyurtmachi o‘z majmuasining holati haqida hech narsa buzilmasdan oldin, bepul va halol tasavvurga ega bo‘ladi. Agar bunday hisobot ishlardan keyin olinsa, u endi hech narsani isbotlamaydi.
Endi belgilash haqida, va bu mayda-chuyda emas. Asosiy qoida: mavjud belgilashga ishonmaslik. Siz hech qachon bilmaysiz, sizdan oldin bu majmuani kim va necha marta qayta yig‘gan yoki ko‘chirgan, haqiqiy ulanish hujjatdagi port xaritasiga mos keladimi va uch yil oldin nimadir «vaqtincha» qayta ulanmaganmi.
Shuning uchun tartib shunday. Avval haqiqiy holatni qayd etamiz — shkafning ikki tomonidan suratlar, hujjatdagidek emas, balki haqiqatda mavjud port sxemasi. Keyin o‘zimiz, qaytadan belgilaymiz va hamma narsaga yopishtiramiz: jihozga, kabellarga, patch-panellarga, elektr rozetkalariga. Belgilash iloji boricha sodda va bir ma’noli bo‘lishi kerak, shunda bu shkafni birinchi marta ko‘rayotgan odam ham tushunsin. Har bir kabel ikki tomondan belgilanadi, va yorliqda — u qayerga ulanganligi ko‘rsatiladi: yunit, port, rozetka, pozitsiya. «uplink-2» emas, balki aniq manzil.
Siz hech qachon bilmaysiz, sizdan oldin bu majmuani kim va necha marta qayta yig‘gan.
Bu bir necha soatlik zerikarli ish. U aynan bir marta o‘zini oqlaydi — yangi maydonchada nimadir ishga tushmay qolganda va bir daqiqada to‘g‘ri kabel to‘g‘ri portdaligini tushunish kerak bo‘lganda.
Sarf materiallari
Kabellar ko‘chishni turlicha ko‘taradi
Nima o‘zgarishsiz ko‘chadi, nima birma-bir ko‘zdan kechiriladi va nima muhokamasiz yangisiga almashtiriladi.
Ko‘pincha tejaladigan alohida mavzu — sarf materiallari. Kabel yuklama ostida so‘na boshlaguncha abadiy tuyuladi.
RoCE fabrikasi uchun 100 gigabitli mis DAC kabellar ko‘chish va qayta ulashni sokin ko‘taradi: ular qisqa, qattiq, ulagichi yaxlit. Ulagich va fiksatorni ko‘zdan kechirish yetarli. 10 va 25 gigabitli DAC kabellar esa har birini alohida ko‘zdan kechirishni talab qiladi: ular ingichkaroq, osonroq buriladi, fiksatorlari cho‘ziladi. Mis cat5e va cat6 patch-kordlar ham xuddi shunday: sinishlar, ezilgan izolyatsiya, singan fiksatorlarga qaraymiz.
OM3 va OM4 ko‘p rejimli optika bilan gap qisqa: ko‘chishda u yangisiga almashtiriladi. Mikroegilishlar yillar davomida foydalanish davomida to‘planadi, yelim va plastmassa issiq yo‘lakdagi haroratdan qurib qoladi, demontaj va tortish esa o‘z ulushidagi zararni qo‘shadi. Muammo yana shundaki, bunday patch-kord halol va darhol ishdan chiqmaydi — u yuklama ostida ortib boruvchi xatolar sonini beradi, va sababni undan boshqa har qanday joydan qidirishadi.
Keyinchalik kritik tizimda o‘zgaruvchan degradatsiyani ushlagandan ko‘ra, arzon sarf materialini tashlab yuborgan yaxshi.
Keyinchalik kritik tizimda o‘zgaruvchan degradatsiyani ushlagandan ko‘ra, arzon sarf materialini tashlab yuborgan yaxshi. Bu, ehtimol, ko‘chishda tejashga umuman arzimaydigan yagona joy.
Ofis ko‘chishi
Ofis: tayyorlangan maydonchaga bitta kirish
Replika yo‘q, ortga qaytish yo‘q. Demak, butun sug‘urta maydonchani tayyorlashga ketadi — va bu ko‘chishning o‘zidan ko‘proq vaqt oladi.
Endi ikkinchi obyekt. Bu yerda ikkinchi maydoncha yo‘q va xizmatlar replikatsiyasi yo‘q. Rol bitta, almashtirishga hech narsa yo‘q.
Biz almashtirish fondi variantini ko‘rib chiqdik: eski joyga vaqtincha zaxiradagi kommutatorlarni qo‘yish, maqsadli qurilmalarni esa oldinroq olib borib yangi maydonchada oldindan ko‘tarish. Bu g‘oyadan voz kechdik. Ishchi konfiguratsiyani ikkita to‘plamga yoyish, hammasini ikki marta sozlash va baribir dolzarb jihozlarni keyin olib borishni xohlamadik. Darhol dolzarb konfiguratsiyani to‘liq, bitta kirishda ko‘chirishga qaror qildik.
Bu ortga qaytish yo‘qligini bildiradi. Ko‘chish qaytarib bo‘lmas: bir kun ichida jihoz eski maydonchadan olinadi, tashiladi, yangisida o‘rnatiladi va ishga tushiriladi. Ortga qaytish bo‘lmagani sabab, butun sug‘urta tayyorgarlikka ko‘chadi — va bu yerda tayyorgarlik ko‘chishning o‘zidan ko‘proq vaqt oladi.
Asosiy ish — kabel tizimi. Yangi SKT maydonchada oldindan, to‘liq, hatto ish stollaridagi rozetkalargacha, montaj brigadasi kuchi bilan qurildi. Alohida syujet sifatida eski simlar o‘tkazilgan soxta pol demontaji bordi. Butun yangi tizim bitta shkafdagi oltita 24 portli patch-panelga birlashtirildi — va, agar rostini aytsak, bu ko‘chishning asosiy natijasi: ilgari krossirovka ikki stoyka bo‘ylab yoyilgan edi, endi u bitta joyda va o‘qiladigan.
Jihoz kelib yetguncha stollardagi rozetkalar allaqachon ishlayotgan edi, trassalar sinovdan o‘tkazilgan va belgilangan edi, shkafda esa faol qismni o‘rnatish va tayyor sxema bo‘yicha krossirovkani ulash qolgan edi. Shuning uchun ko‘chish bir kunga sig‘di.
Ikki stoykani bittaga birlashtirish — qo‘shish emas, qayta yig‘ish. Hisob-kitobni qaytadan qilishga to‘g‘ri keldi: yunitlar, portlar, iste’mol, og‘irlik, issiqlik chiqarish va patch-kordlar uzunligi. Tuzilma noldan va qoidalar bo‘yicha yig‘iladi: patch-panellar yuqorida, ular ostida faol tarmoq jihozi, undan pastda telefoniya, pastki uchdan birida serverlar, asosda — uzluksiz elektr ta’minoti manbalari, ikkitadan ikki yunit.
Alohida — bo‘sh joy haqida. Shkafning o‘rtasida ataylab taxminan 13 yunitlik uzluksiz blok qoldirilgan. Sig‘magani uchun emas, balki bir-bir yarim yildan keyin u yerga yangi serverlar o‘rnatiladi, va ularni bo‘sh joyning qoldiqlariga taqsimlashni xohlamadik. Yangi shkafdagi bo‘sh yunitlar — yo‘qotish emas, balki yana bir ko‘chishsiz keyingi yangilanishni sotib olishning yagona arzon usuli.
Va aloqa haqida. Operatorning to‘rtta xizmati bor edi, va har biri alohida ko‘chiriladi: ofis xizmatlari va foydalanuvchilar uchun internet; Wi-Fi uchun alohida kanal; nosozlikka chidamli konfiguratsiyadagi asosiy telefoniya; ikkinchi darajali murojaatlar uchun ikkinchi telefon liniyasi. Agar arizalar oldindan berilsa, sxema ishchi va bashorat qilinadigan: operator ko‘chishdan oldin yangi maydonchaga optika tortadi, xizmatlarning o‘zini almashtirishni esa ish kunida amalga oshiradi. Kalit so‘z — oldindan. Arizalar birinchi bo‘lib, sana belgilanishidan oldin yuboriladi, qabul qilish esa «xizmat faollashtirildi» degan iboraga emas, balki «qo‘ng‘iroq o‘tdi, kanal yuklamani ushlab turibdi» degan haqiqatga qarab amalga oshiriladi.
Cheklist
Sana belgilashdan oldin nimani so‘rash kerak
Ko‘chish sanasini istakdan asoslangan rejaga aylantiruvchi o‘n bitta savol.
Xulosa
Xulosa o‘rniga
Strategiyalar turlicha ko‘rinadi, ammo ikkalasi ham bitta qoidaga tayanadi: xavfli lahzani oldindan nimadir bilan yopish kerak. Faqat aynan nima bilan yopilishi farq qiladi. Birinchi holatda — biz kelishimizdan ancha oldin sozlangan replikatsiya bilan. Ikkinchisida — maydonchani tayyorlash bilan: birinchi stoyka kelishidan oldin stollardagi rozetkalargacha yetkazilgan kabel tizimi bilan.
Bundan rejalashtirish uchun noqulay xulosa kelib chiqadi: xotirjam ko‘chish imkoniyati ko‘chish lahzasida shakllanmaydi. Agar replika bo‘lmasa va maydoncha tayyor bo‘lmasa, hech qanday brigada ko‘chishni tikuvsiz qila olmaydi — faqat oynani qisqartirish va nimadan xavf borligini oldindan hal qilish mumkin.
Va ikkala loyihada ham kritik yo‘l tashishdan tashqarida yotardi: u yerda — kabellar va transiverlarni sotib olish, bu yerda — kabel tizimini montaj qilish va operatorga arizalar. Ikkala band ham haftalarda o‘lchanadi, ishlarning o‘zi esa soatlarda. Shuning uchun ko‘chish haqidagi suhbatni «mashina qachon keladi» degan savoldan emas, balki «maqsadli maydoncha haqida biz yana nimani bilmaymiz» degan savoldan boshlash to‘g‘ri.